Wat de hoge gasprijs voor jouw energierekening betekent
zo reken je het zelf uit
De beursprijs van gas is ruim verdrievoudigd. Wordt jouw energierekening dan ook drie keer zo hoog? Nee. Hoeveel je extra betaalt, hangt vooral af van je contract en je gasverbruik.
Sinds de Iranoorlog steeg de Europese gasprijs van zo’n 31 cent naar meer dan 95 cent per kubieke meter. Dat is de kale beursprijs, zonder energiebelasting, netbeheerkosten en btw. Het is het hoogste niveau sinds eind 2022.
De oorzaak ligt in het Midden-Oosten: Qatar, een van de grootste exporteurs van vloeibaar aardgas, vervoert vrijwel al zijn gas via de onrustige Straat van Hormuz.
Waarom de beursprijs maar deels op jouw rekening belandt
Niet alle onderdelen van je gasrekening bewegen mee met de markt. Je betaalt voor:
- Leveringsprijs: wat je leverancier rekent voor het gas zelf. Dit deel volgt de beurs.
- Energiebelasting: een vast bedrag per kuub dat de overheid heft, los van de marktprijs.
- Netbeheerkosten: vaste kosten voor je aansluiting en het transport via het gasnet.
- Btw: een percentage over het totaal, dat meegroeit als de leveringsprijs stijgt.
Leveranciers kopen hun gas vaak maanden vooraf in. Een stijging op de beurs komt daardoor pas later in je tarief terecht. Dat geldt ook voor een daling.
Voor de komende winter staan de seinen niet op groen. De Nederlandse ondergrondse gasopslag zit op ruim 66 procent, tegen ongeveer 73 procent een jaar eerder. Met minder buffer rekent de markt op krapte. Daardoor is een snelle prijsdaling deze winter minder waarschijnlijk.
Vast, variabel of dynamisch: hoe je contract de klap bepaalt
- Vast contract: je tarief ligt vast tot de einddatum. Daarna sluit je een nieuw contract tegen de prijzen van dat moment, mogelijk met een flinke sprong.
- Variabel contract: je leverancier past het tarief een paar keer per jaar aan. Een stijging kun je daardoor al binnen enkele weken voelen.
- Dynamisch contract: je betaalt de dagprijs van de beurs, met daarbovenop de vaste kosten. Elke stijging en daling zie je direct terug.
Let dus op bij nieuws over nieuwe eenjarige contracten. Die bedragen gelden niet automatisch voor jouw lopende contract.
Rekenvoorbeeld: zo bereken je jouw extra kosten
We nemen een gemiddeld huishouden met 2.300 kWh stroom en 1.000 m³ gas. Een nieuw eenjarig contract kost daarvoor nu ruim 2.700 euro per jaar. In augustus was dat ongeveer 2.200 euro. Dat is circa 500 euro meer, en ruim 1.100 euro meer dan eind vorig jaar.
Zo vertaal je die verschillen naar jouw situatie:
- Zoek je gasverbruik op: kijk op je jaarafrekening naar het werkelijke verbruik in m³. Gebruik niet je termijnbedrag, want dat is een voorschot.
- Deel door 1.000: zo vergelijk je jouw verbruik met het gemiddelde uit het voorbeeld. Bij 700 m³ kom je op 0,7, bij 1.500 m³ op 1,5.
- Vermenigvuldig met het verschil: neem 500 euro voor de stijging sinds augustus, of 1.100 euro voor de stijging sinds eind vorig jaar.
Dat geeft deze uitkomsten:
- 700 m³ gas: 0,7 × 500 euro is circa 350 euro meer dan in augustus. Vergeleken met eind vorig jaar is dat zo’n 770 euro extra.
- 1.500 m³ gas: 1,5 × 500 euro is circa 750 euro meer dan in augustus. Vergeleken met eind vorig jaar is dat zo’n 1.650 euro extra.
Deze som neemt aan dat de stijging grotendeels in het gasdeel zit. Stroom kan ook duurder zijn geworden. Bovendien groeien vaste kosten niet mee met je gasverbruik. De uitkomst is dus een indicatie, geen exacte voorspelling.
Wat je rekening duurder of goedkoper maakt dan je verwacht
Dit maakt je rekening vaak duurder:
- Een koude winter: je stookt meer kubieke meters, en die extra kuubs betaal je tegen een hoog tarief.
- Termijnbedragen die achterlopen: past je leverancier je maandbedrag pas later aan, dan kan bij de jaarafrekening een stevige bijbetaling volgen.
Daar staan keuzes en woningkenmerken tegenover die je kosten kunnen drukken:
- Een goed geïsoleerde woning: een woning met een lege spouw of kale zolder heeft vaak meer te winnen dan een huis dat al is aangepakt.
- De thermostaat lager zetten: elke graad minder bespaart gas, zonder dat je iets hoeft te kopen.
- Je verbruik spreiden: met een dynamisch contract kun je stroomverbruik verschuiven naar goedkope uren. Dat verlaagt niet je gasverbruik, maar kan wel je totale energiekosten drukken.
- Overschakelen op (deels) elektrisch verwarmen: een (hybride) warmtepomp verlaagt je gasrekening, maar verhoogt je stroomverbruik. Omdat een warmtepomp vooral warmte uit de buitenlucht haalt, levert dat doorgaans een flinke besparing op. Met zonnepanelen wek je een deel van die stroom zelf op.
Onder het nieuws pleiten lezers voor het lage btw-tarief op energie of lagere belasting op fossiele brandstoffen. Of en wanneer zulke maatregelen komen, is onzeker. Reken je daarom niet rijk met mogelijke overheidssteun.
Pak deze week je contract en laatste jaarnota erbij. Zoek je einddatum en jaarverbruik op en controleer of je termijnbedrag nog past bij de nieuwe gasprijzen. Verhoog het zo nodig bij je leverancier om een flinke bijbetaling te voorkomen.
Zo bespaar je deze winter direct gas
De snelste winst zit in je thermostaat en je douche. Volgens Milieu Centraal (nu Kenniscentrum voor Duurzaam Leven) scheelt elke graad lager gemiddeld zo’n 6 procent gas. Een paar maatregelen met hun besparing voor een hoekwoning uit 1970 met ruim 1.200 m³ verbruik:
| Maatregel | Besparing per jaar | Bij 1,95 euro/m³ |
|---|---|---|
| Thermostaat één graad lager | ca. 125 m³ | ca. 245 euro |
| Naden en kieren dichten | ca. 50 m³ | ca. 100 euro |
| Korter douchen met waterbesparende douchekop | ca. 25 m³ per persoon | ca. 50 euro per persoon |
| Radiatorfolie bij ongeïsoleerde spouwmuur | ca. 7 m³ per m² | ca. 14 euro per m² |
Milieu Centraal adviseert overdag niet warmer te stoken dan ongeveer 19 graden en de thermostaat ’s nachts op ongeveer 15 graden te zetten. Met vloerverwarming of een warmtepomp is 17 tot 18 graden ’s nachts verstandiger, omdat opwarmen anders te lang duurt.
In het kort
- De gasprijs op de beurs is ruim verdrievoudigd: op 28 oktober 2026 ging de Europese gasprijs kort boven de 100 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds december 2022.
- Je rekening stijgt minder hard dan de beursprijs: energiebelasting en netbeheerkosten liggen vast, alleen de leveringsprijs (en de btw daarover) beweegt mee.
- Je contract bepaalt wanneer je het merkt: dynamisch direct, variabel binnen weken, vast pas na de einddatum.
- Reken met je eigen verbruik: een huishouden met 1.000 m³ gas betaalt bij een nieuw jaarcontract nu circa 500 euro meer dan in augustus.
- Wat je nu kunt doen: controleer je termijnbedrag, stook zuiniger en kijk of isolatie of een (hybride) warmtepomp je gasverbruik structureel kan verlagen.
Veelgestelde vragen over de hoge gasprijs
Hoeveel extra betaal ik door de hoge gasprijs?
Dat hangt af van je gasverbruik en contracttarief. De bedragen voor nieuwe eenjarige contracten gelden niet automatisch voor jouw rekening. Gebruik je eigen tarieven voor een gerichtere inschatting.
Hoe bereken ik zelf wat een hoger gastarief kost?
Vermenigvuldig je jaarlijkse gasverbruik in m³ met het verschil tussen je oude en nieuwe tarief per m³. Vergelijk tarieven inclusief energiebelasting en btw op dezelfde basis. Veranderingen in vaste kosten en stroomkosten tel je apart mee.
Merk ik de hoge gasprijs ook met een vast energiecontract?
Je afgesproken leveringstarief verandert niet zolang je vaste contract loopt. Controleer daarom vooral de einddatum.
Ben ik met een dynamisch energiecontract goedkoper uit bij een hoge gasprijs?
Een dynamisch contract biedt geen bescherming: je gastarief beweegt dagelijks mee met de markt. Of je goedkoper uit bent, hangt af van de dagprijzen en je verbruik.
Hoe kan SamenStromen helpen om minder afhankelijk te worden van de hoge gasprijs?
Wij bieden isolatie en warmtepompen aan om de warmtevraag of het gasverbruik van je woning te verminderen. Wat financieel past, hangt af van je woning, verbruik en investering. Vergelijk de aanschafkosten met de verwachte gasbesparing en eventuele extra stroomkosten.
