Hybride warmtepomp op bestaande radiatoren: wat kan wel en niet

Goed nieuws: een hybride warmtepomp kan in veel woningen gewoon werken met de bestaande radiatoren. Je hoeft dus niet meteen vloerverwarming aan te leggen of alle radiatoren te vervangen. Hoe goed het werkt, hangt vooral af van de isolatie van je huis en van de warmte die je radiatoren afgeven bij een lagere watertemperatuur. Hieronder leggen we uit wat wel en niet kan, met een rekenvoorbeeld, een checklist die je zelf kunt invullen en een beslisboom.

Kan een hybride warmtepomp op bestaande radiatoren?

Ja, in veel gevallen wel. Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. De warmtepomp verwarmt het grootste deel van het jaar en de ketel springt bij op koude dagen. Bestaande radiatoren zijn vaak ruim bemeten, dus een lagere aanvoertemperatuur is regelmatig genoeg. Bij een slecht geïsoleerde woning met kleine radiatoren raden we het meestal af.

Wil je eerst de basis weten, zoals hoe het systeem werkt en wat het kost? Lees dan onze gids over een hybride warmtepomp kopen. In dit artikel gaan we dieper in op de radiatoren.

Waarom de watertemperatuur zo belangrijk is

De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het water dat van je verwarmingstoestel naar je radiatoren stroomt. Een cv-ketel maakt dat water zonder moeite heet. Een warmtepomp werkt juist het zuinigst als dat water lauw blijft.

Dat zie je terug in de officiële specificaties van de Hisense Hi-Hybrid R290, de warmtepomp die wij leveren:

• Aanvoertemperatuur van 35°C: SCOP van 4,7
• Aanvoertemperatuur van 55°C: SCOP van 3,5
• Standaardconditie A7/W35: COP van 4,9

De SCOP geeft aan hoeveel warmte de warmtepomp gemiddeld over het stookseizoen maakt per eenheid stroom. Bij 35°C haal je uit 1 kWh stroom ongeveer 4,7 kWh warmte, bij 55°C ongeveer 3,5 kWh. Het systeem werkt dan nog steeds, alleen minder zuinig. Hoe beter je radiatoren hun warmte kwijt kunnen bij een lage temperatuur, hoe meer je bespaart.

Wat kan wel met bestaande radiatoren?

Standaard radiatoren hoeven geen probleem te zijn. Ze werden vroeger vaak ruim bemeten, omdat installateurs een flinke marge namen. Daardoor is een lagere aanvoertemperatuur in de praktijk regelmatig al genoeg om je huis warm te krijgen.

Ook de hybride opzet geeft je ruimte. Op een gewone herfst- of voorjaarsdag verwarmt de warmtepomp je huis op lage temperatuur. Vriest het buiten en heeft je huis veel warmte nodig, dan neemt de cv-ketel het over. Zo blijft het warm, ook met radiatoren die niet speciaal voor een warmtepomp zijn gemaakt.

Werken de radiatoren in één of twee kamers niet goed genoeg? Dan kun je die kamers apart aanpakken, zonder het hele systeem te vervangen:

• Een grotere radiator in de kamer die achterblijft, vaak de badkamer of een slaapkamer met veel buitenmuren
• Een lage-temperatuurradiator of convector die meer warmte afgeeft bij lauw water
• Radiatorventilatoren, kleine ventilatoren onder de radiator die de warme lucht sneller de kamer in blazen

Wat kan niet (of is niet verstandig)?

We raden een hybride warmtepomp af als hij het grootste deel van het stookseizoen niet zuinig genoeg kan draaien. Het lastigste geval is een matig of slecht geïsoleerd huis met kleine standaard radiatoren. Daar is bijna altijd water van hoge temperatuur nodig. De cv-ketel moet dan zo vaak bijspringen dat je te weinig bespaart om de investering terug te verdienen.

Er zijn ook praktische redenen om niet te plaatsen. Soms is er geen goede plek voor de buitenunit, bijvoorbeeld omdat de leidingen te lang worden, de unit slecht bereikbaar is of het geluid de buren stoort. Ook kan de meterkast technisch niet geschikt zijn. In zulke gevallen adviseren wij eerst je woning geschikt te maken voor een warmtepomp. Daarna is een hybride warmtepomp vaak alsnog een logische stap. Lees meer over de situaties waarin een hybride warmtepomp wordt afgeraden en waar je bij aanschaf op let.

Rekenvoorbeeld: een rijtjeshuis uit de jaren zeventig

Een voorbeeld maakt het concreter. De onderstaande aannames zijn bedacht ter illustratie en zijn geen meetgegevens.

Stel: je woont in een rijtjeshuis uit 1975. De spouwmuur is achteraf geïsoleerd, je hebt dubbel glas en overal hangen de originele paneelradiatoren. Je cv-ketel staat nu op 70°C. Je zet de ketel tijdens een koude periode twee weken op 50°C.

Wat je dan merkt:

• Woonkamer en keuken blijven op 20°C, alleen warmen ze ‘s ochtends wat langzamer op.
• De slaapkamer aan de voorkant komt goed op temperatuur.
• De badkamer blijft een paar graden te koel, omdat de radiator daar klein is.

Wat dit betekent: het grootste deel van het huis kan prima uit met een lagere aanvoertemperatuur. Alleen in de badkamer moet je iets aanpassen, bijvoorbeeld met een grotere radiator of een radiatorventilator. De warmtepomp draait dan het grootste deel van het seizoen op een temperatuur waarbij de SCOP richting 4,7 gaat in plaats van 3,5. Alleen tijdens strenge vorst neemt de ketel het meeste werk over.

Deze test kun je zelf doen. Milieu Centraal heeft daarvoor de Verwarmingstest ontwikkeld: tijdens de Verwarmingstest verlaag je de temperatuur van de cv-ketel naar 50 graden. Milieu Centraal raadt aan de test te doen tijdens echte kou. Je krijgt een seintje als de weersvoorspelling aangeeft dat het de komende twee weken minstens twee nachten kouder is dan min 5 graden. Is het huis niet warm genoeg? Volgens Milieu Centraal is een hybride warmtepomp als tussenstap mogelijk wel een optie.

Checklist: zijn jouw radiatoren klaar voor een hybride warmtepomp?

Met deze checklist bekijk je kamer voor kamer hoe je ervoor staat. Neem hem mee als je de 50-gradentest doet en vul hem per kamer in.

• Kamer: welke kamer test je?
• Type radiator: paneelradiator, ledenradiator, convector of vloerverwarming?
• Grootte radiator: klein, gemiddeld of groot vergeleken met de kamer?
• Bereikte temperatuur bij 50°C: haalt de kamer de gewenste temperatuur?
• Opwarmtijd: hoe lang duurt het voordat de kamer ‘s ochtends warm is?
• Buitenmuren en ramen: hoeveel buitenmuren heeft de kamer en is er dubbel of HR++-glas?
• Tocht: voel je tocht bij kozijnen of deuren?
• Eerste oplossing: geen aanpassing nodig, radiatorventilator, grotere radiator of eerst isoleren?

In de praktijk zien we vaak dat één of twee kamers achterblijven en de rest goed meekomt. Die kamers pak je gericht aan, zonder grote verbouwing.

Beslisboom: wat past bij jouw woning?

Heb je de checklist ingevuld? Met deze beslisboom zie je welke stap logisch is.

• Blijft je huis comfortabel warm met de ketel op 50°C?
  • Ja: je bestaande radiatoren zijn waarschijnlijk geschikt. De volgende stap is een controle van je cv-ketel en de plek voor de buitenunit.
  • Gedeeltelijk, één of twee kamers blijven koud:
    • Pas die kamers aan met een grotere radiator, een lage-temperatuurradiator of radiatorventilatoren.
    • Daarna is een hybride warmtepomp een goede keuze.
  • Nee, het hele huis blijft koud:
    • Is je woning matig of slecht geïsoleerd? Isoleer dan eerst. Daarna test je opnieuw.
    • Is je woning goed geïsoleerd? Dan is het afgiftesysteem waarschijnlijk te klein. Laat bekijken welke radiatoren je moet vergroten.

Je cv-ketel en de rest van het systeem

Niet alleen de radiatoren tellen mee. Wij kijken bij de Hisense Hi-Hybrid R290 naar het hele verwarmingssysteem. Daarbij hanteren we geen vaste maximale leeftijd en geen minimaal vermogen van de ketel. We beoordelen vijf punten: kan de ketel worden aangestuurd door het hybride systeem, wat is de staat en leeftijd ervan, is het vermogen geschikt (de ketel zorgt voor de pieken en het warme kraanwater), kunnen leidingen en radiatoren genoeg warmte afgeven bij lagere temperaturen, en is er ruimte voor de buitenunit en voor de aansluitingen binnen. Meer uitleg vind je in ons artikel over hoe je bestaande cv-ketel beoordeeld wordt.

Wij leveren de Hisense Hi-Hybrid R290 als muur- of vloermodel, voor dezelfde standaardprijs van € 6.250,00 incl. 21% BTW. Dat is een pakketprijs; eventueel meerwerk, zoals een extra radiator, komt erbij. Wil je weten of jouw radiatoren genoeg zijn of dat één kamer extra aandacht nodig heeft? In een gratis adviesgesprek over een warmtepomp bekijken we je woning, en onze eigen monteurs regelen daarna de installatie.

Veelgestelde vragen

Kan ik een warmtepomp combineren met normale radiatoren?

Ja, vooral een hybride warmtepomp gaat goed samen met normale radiatoren. De cv-ketel springt bij als er meer warmte nodig is dan de warmtepomp zuinig kan leveren. Hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe vaker de warmtepomp het alleen afkan.

Moet ik al mijn radiatoren vervangen?

Bijna nooit. Vaak volstaan de bestaande radiatoren, omdat ze vroeger ruim zijn bemeten. Blijft een kamer koud, dan pas je alleen die kamer aan met een grotere radiator, een lage-temperatuurradiator of een radiatorventilator.

Werkt een hybride warmtepomp ook met vloerverwarming?

Ja, en dat is zelfs de gunstigste situatie. Vloerverwarming geeft warmte af over een groot oppervlak en werkt goed op een lage aanvoertemperatuur. Het is alleen geen vereiste: lage-temperatuurradiatoren en convectoren werken ook goed.

Hoe weet ik zelf of mijn radiatoren geschikt zijn?

Zet je cv-ketel tijdens een koude periode op 50°C en kijk of het huis comfortabel warm blijft. Milieu Centraal heeft hiervoor de Verwarmingstest met een duidelijk stappenplan. Met onze checklist hierboven noteer je per kamer wat je merkt.

Wat als mijn huis slecht geïsoleerd is?

Dan raden we aan eerst te isoleren. Zonder goede isolatie moet het water te vaak heet zijn en springt de ketel te vaak bij. Na het isoleren is een hybride warmtepomp vaak alsnog een goede volgende stap.

Samenvatting

Een hybride warmtepomp met bestaande radiatoren kan in veel woningen prima, zeker als het huis redelijk geïsoleerd is. Hoe lager de aanvoertemperatuur die je radiatoren nodig hebben, hoe hoger het rendement: bij de Hisense Hi-Hybrid R290 is de SCOP 4,7 bij 35°C en 3,5 bij 55°C. Doe de 50-gradentest, vul de checklist per kamer in en volg de beslisboom. Blijft er een kamer achter, dan los je dat meestal op met een kleine aanpassing en hoef je het hele systeem niet te vervangen.